KARAÇAM BELDESİ

BELDENİN ADI VE İDARİ DURUMU
Karaçam beldesi, Osmanlıca adıyla Karye-i Oyine Cumhuriyet döneminin ilk yıllarından 1969’a kadar köy statüsündeyken 1969 senesinde belediye olmuştur. Belde dört mahalleden oluşmaktadır. Doğusunda Uzungöl, batısında Bayburt’a bağlı Kavlatan köyü,güneyinde Bayburt,kuzeyinde ise Köknar köyü yer alır.Belde Trabzon’a 98,Çaykara’ya 25 km mesafede olup, denizden yüksekliği 1100 metredir.

TARİHİ
Beldenin tarihçesi ile ilgili tek yazılı kaynak Hasan Umur’un Of Tarihi adlı kitabıdır. Bu kitabında yazar, beldenin Osmanlılar döneminde Hicri 961,991 tarihli tahrirdefterlerindeki kayıtlarından bahseder. Yazar Of kazasının Türklerin eline geçtikten sonra 97 sene bazı köylerin mektum(gizli) kaldığını ve bu köyler içinde Karaçam(Oyine)’nin de bulunduğunu zikreder. Bu kaynak ışığında beldenin tarihi geçmişiyle ilgili şunları söyleyebiliriz: Karaçam Osmanlılar döneminde Of kazası sınırları dahilinde olup, beldenin ilk tahrir çalışması Hicri 961’de gerçekleştirilmiştir. Bu tarihte Kanuni Sultan Süleyman dönemine denk gelmektedir. Bu tahrir defterlerinin tutulmasının bir amacı da o bölgenin Müslim-Gayrı Müslim sayısını ve hane sayılarını belirlemekti. Beldenin tarihi ile ilgili en eski sayılabilecek bu kaynakta Hicri 961’de köyün beş hane olduğu ve bir Müslüman evinin bulunduğu belirtilir. Aynı kitapta köyün Hicri 991’de yapılan tahrir çalışmasında hane sayısının 5’ten 54’e çıktığını görüyoruz. Hicri 961’de var olan bir Müslüman evinin 991’de 54’e çıktığını görüyoruz. Bu tahrir çalışmaları beldenin tarihi geçmişinin 500 yıl olduğunu gösteriyor.

NÜFUS DURUMU
Beldenin nüfusu 5000’in üzerindedir. Belde de yakın geçmişteki göçlerden dolayı nüfusta azalma olmasına rağmen yine de yüksek nüfusa sahiptir. Köy dışındaki nüfusun da en az köydeki nüfus kadar olduğu bir gerçektir. Sadece İstanbul’un Sultanbeyli ilçesinde 120 hane Karaçamlı yaşamaktadır. Diğer illerde ve yurt dışındakiler de ilave edilirse sayı bir hayli yükselecektir.

Beldede nüfus hareketleri yoğundur. Yaz mevsiminin gelmesiyle nüfusun inşaat sektöründe çalışan ve büyük bir çoğunluğunu oluşturan kesimi gurbete gider. Yaklaşık 5 ay gurbette kalan gurbetçiler kışın köylerine geri dönerler.

EKONOMİ
Beldenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Hemen her hanede 4-5 büyükbaş hayvan vardır. Özellikle yaz aylarında yaylalarda biriktirilen yağ ve peynirin satışıyla ailelere ekonomik katkı sağlanır. Arıcılık az da olsa köyün gelir kaynaklarındandır. Beldenin patatesi ve taze fasulyesi meşhurdur. Çayırlık alanlar ve tarım arazilerinin büyük bir kısmı engebelidir. Belde topraklarının
büyük bir kısmı halk tarafından değerlendirilmektedir. Dışarıya göç eden köylülerin arazileri de yakınları tarafından ekilip biçilmektedir. Tarım alanlarının miras yoluyla küçülmesiyle ailelerin tarım alanlarında daralma görülmektedir. Toprağın engebeli olması tarımda insan gücünü ön plana çıkarır. Tarımdan elde edilen ürünün ekonomik getirisi olmayıp ailenin ihtiyacını karşılamaya yöneliktir. Gurbetçilik de yörenin ekonomisinin can damarlarındandır.

EĞİTİM VE KÜLTÜR
Beldede yaklaşık 400 öğrencinin eğitim gördüğü Karaçam İlköğretim okulu mevcuttur. Okul 12 derslikten oluşmaktadır. Ancak okulun öğretmen açığı eğitimi olumsuz etkilemektedir. Ayrıca Seyrantepe mahallesinde de yine bir ilkokul bulunmaktadır. Cumhuriyet dönemi öncesi beldede biri Kültür, diğeri Saadet mahallesinde iki adet medrese bulunuyordu. Halkın bu medreselere ilgisi yüksekti. 1840-1845 yılları arasında Of müftülüğü yapmış olan Hacı Salih Müftüzade Karaçamlı’ydı. Beldede günümüzde de eğitime önem verilmekte, bunun
sonucu olarak da Karaçam, bir çok alanda yetişmiş etkin insanı bağrından çıkarmaktadır. Karaçamlı bir çok akademisyen, doktor, öğretmen, mühendis, hukukçu ve mülki amir mevcuttur.

KURUMLAR
Karaçam’da Karaçam Belediyesi, Tedaş, Karaçam Sağlık Ocağı, Karaçam ve Seyrantepe İlköğretim okulları, PTT gibi kamu kuruluşları mevcuttur.

YAŞAM
Karaçam’da da tüm yöre yaşamında olduğu gibi köy-mezra-yayla ve yayla-mezra-köy göçebe yaşantısı halen devam etmektedir. Beldeye bağlı İstaranor, Turnalı, Arapdere, Gaset ve Şıhı olmak üzere beş yayla mevcuttur. Mayıs ayında mezraya çıkılır, burada bir ay kalındıktan sonra yaylalara çıkılır. Yaklaşık dört ay süren yayla sezonunun ardından tekrar mezraya göç edilir. Burada yine bir-iki ay kalındıktan sonra havaların soğumasıyla köye inilir. Kılık kıyafet olarak erkekler yinel olarak kla**** giyim tarzını benimserken az da olsa şalvar giyenlere de rastlanır. Kadınlarda ise geçmişte yinelde fistan kullanılmaktaydı. Başlarını ise halk dilinde “ziğoma” denen iki başörtüyle örterlerdi. Dışarı çıktıklarında dış örtüsü olarak peştamal kullanırlardı. Çaykara’da kadınların yinellikle dış örtüsü olarak kullandıkları keşan Karaçam’da fazla ilgi görmezdi. Ayrıca kadınlar bellerine Horasan adında bir kuşak bağlarlardı. Günümüzde bu giyim tarzında özellikle gençlerde değişme gözlenmekte, günün geçerli kıyafetlerinin tercih edildiği görülmektedir.

Karaçam’da bir takım yerel inançlar mevcuttur. Bunlardan bazıları; Karga hangi evin yakınında öterse o eve uzaktan bir haber geleceği, geceleri yıldızları sayanın eline gusa denilen bir çeşit mantarın olacağı, kışın ağır geçmesi durumunda yazın mahsulün bereketli olacağı, geceleri tırnak kesilmeyeceği, Salı günü yola çıkmanın uğursuzluk getireceği, olmak üzere olan bir işinin sevmediği bir kimseyi gördüğünde olmayacağı inançlarıdır.

Doğum yapan kadına ziyarette bulunulur ve çeşitli hediyeler verilir. Evlenirken düğün yapılır. Düğünden bir hafta sonra gelinin ailesi ile damadın görüştüğü yedi yapılır. Cenazelerde cenaze sahiplerine her türlü destek yapılarak acıları paylaşılır. Cenaze sonrası üç gün taziye ziyaretleri düzenlenir. Askere gidecek gençlerin evinde bir gün öncesinden toplanılır ve askere gidecek kişiye moral desteği verilir. Bu toplantılarda çeşitli eğlenceler ve uğurlama merasimi düzenlenir.

EĞLENCE
Karaçam’da eğlencelerde çalgı aleti olarak kemençe, kaval az da olsa bağlama kullanılır. Geçmişte tulum da kullanılmıştır. Yetişkinler kendi aralarında yaptıkları şaka ve espriler, anlattıkları yöresel hikayelerle eğlenirken, çocuklar; çizgi taşı, madiga vb oyunlar oynarlar.

YAPILAR
Köyün ahşap evleri kla**** mimariyle yapılmış olup günümüzde betonlaşma ile birlikte bu mimari tarihe karışmaktadır. Mimari olarak ahşap evlerin benzerleri Uzungöl, Köknar ve Uzuntarla’da vardır. Günümüzde bu yöreye ait ahşap evleri inşa edebilecek usta sayısı iki-üçü geçmez. Son elli yıldır Karaçam’da kla**** mimari tarzında ahşap ev inşa edilmemiştir. Ahşap evler yangınlara karşı korumasız olduklarından köy halkı betonarme binalara yönelmiştir. Köyün en eski evleri yaklaşık 150 yıllıktır.

Beldenin her mahallesinde ve her yaylasında bir cami mevcuttur. Yayla camilerinden bir tanesi ahşap, diğer bütün camiler betonarmedir. Köyde tarihi sayılabilecek köprü, çeşme türünden yapılar bulunmamaktadır. Köyün değirmenlerine gelince bunlar halen faaliyetlerini sürdürmektedir. Köyde aktif değirmen sayısı beştir. Değirmenler sülalelere taksim edilmiş durumdadır.