|
|
Üye Paneli:
|
 |
|
|
|
 |
Trabzonda Nüfus, Sağlık, ve Eğitim
İLİN İDARİ DURUMU
On yedi ilçeye sahip olan Trabzon'un, dokuz ilçesi 114 Km.lik sahil
şeridinde sıralanmıştır. Bunlar Batıdan doğu istikametine doğru
Beşikdüzü, Vakfıkebir, Çarşıbaşı, Akçaabat, Yomra, Arsin, Araklı,
Sürmene ve Of ilçeleridir. Tonya, Şalpazarı, Düzköy, Maçka, Köprübaşı,
Dernek pazarı, Hayrat ve Çaykara ilçeleri sahilden içeridedir. Beşikdüzü
ve Şalpazarı 1988, Çarşıbaşı, Düzköy, Köprübaşı, Dernekpazarı ve Hayrat
1990 yılında ilçe olmuşlardır.
66 belediyesi bulunan Trabzon'un, genellikle engebeli bir arazi üzerinde
dağınık yerleşim gösteren 497 köyü vardır.
NÜFUS DURUMU
İlin nüfusu 1990 nüfus sayımına göre aşağıdaki şekilde bir dağılım
izlemektedir.
| Nüfus Dağılımı |
Toplam Nüfus |
Toplam Nüfusda |
|
| Toplam Nüfus |
795.849
|
%100
|
| Şehrin Nüfusu |
303.612
|
% 38
|
| Köylerin Nüfusu |
492.237
|
% 62
|
| Erkekler |
386.642
|
% 49
|
| Kadınlar |
409.207
|
% 51
|
Trabzon 79 il içerisinde
Yüzölçümü itibariyle 62. , Nüfus itibariyle 23. , Nüfus yoğunluğu
bakımından 5. , Nüfus artış hızı % 2.44 ile de 59. Sırada yer
almaktadır.
1990 nüfus sayımı itibariyle Trabzon nüfusunun merkez ve ilçelere
dağılımı şu şekildedir.
| Sıra |
İlçe Adı |
Şehir Nüfusu |
Köyler Nüfus |
Toplam Nüfusu |
| 1 |
Merkez |
177.904 |
61.759 |
239.663 |
| 2 |
Akçaabat |
37.528 |
79.397 |
116.925 |
| 3 |
Araklı |
18.475 |
37.973 |
56.448 |
| 4 |
Arsin |
8.596 |
21.264 |
29.860 |
| 5 |
Beşikdüzü |
26.920 |
13.775 |
40.695 |
| 6 |
Çarşıbaşı |
7.302 |
9.602 |
16.904 |
| 7 |
Çaykara |
7.051 |
20.540 |
27.591 |
| 8 |
Dernekpazarı |
3.926 |
2.595 |
6.521 |
| 9 |
Düzköy |
7.384 |
16.296 |
23.680 |
| 10 |
Hayrat |
7.427 |
10.527 |
17.954 |
| 11 |
Köprübaşı |
5.727 |
5.704 |
11.431 |
| 12 |
Maçka |
13.875 |
27.564 |
41.439 |
| 13 |
Of |
22.429 |
44.308 |
66.737 |
| 14 |
Sürmene |
17.890 |
19.896 |
37.786 |
| 15 |
Şalpazarı |
5.480 |
12.211 |
17.691 |
| 16 |
Tonya |
11.716 |
15.294 |
27.010 |
| 17 |
Vakfıkebir |
32.260 |
16.608 |
48.568 |
| 18 |
Yomra |
10.719 |
20.765 |
31.484 |
| |
TOPLAM |
422.609 |
436.078 |
858.687 |
TRABZON'DA EĞİTİM
Eğitimin Tarihi Gelişimi
Osmanlıların son döneminde Trabzon'da eğitim kuruluşu olarak sekiz adet
medrese, eğitim süresi dört yıl olan beş adet ilkokul, bir adet sanat
yurdu, bir adet askeri rüştiye, bir adet idadi ve bir adet
Darülmuallimin vardı. Aynı tarihlerde İmarette ve Ortahisar'da iki adet
kütüphane bulunmaktaydı. Önceleri olduğu gibi Cumhuriyet döneminde de
Trabzon Karadeniz Bölgesinin eğitim ve öğretim yönünden en gelişmiş ili
olmaya devam etmiştir. Bu gün ana okulundan üniversiteye dek çeşitli
eğitim-öğretim kuruluşlarının bulunduğu Trabzon'da halk eğitim-öğretime
büyük ilgi göstermektedir.
NÜFUSUN EĞİTİM DURUMU
Toplam nüfusta kadın ve erkeklerin okuma-yazma oranları aşağıdaki
şekildedir.
| Cinsiyeti |
Toplam Nüfus
|
Okur-Yazar Olanlar
|
Okur-Yazar Olmayanlar
|
Nüfustaki Yüzdesi
|
| Kadın |
362.510
|
259.423
|
103.087
|
% 71,56
|
| Erkek |
338.149
|
308.664
|
29.485
|
% 91,28
|
OKULLARIN DURUMU
İlkokullar :
İlimizde 815 ilköğretim okulu mevcut olup bunların
5'i özel, 500'ü faal, 10'u lise bünyesinde ve 305'i taşımalı eğitim
vermektedir.
Bu okullarda toplam 4.680 derslik ve 112.975 öğrenci vardır.
Ayrıca bu okullarda 1.627 branş öğretmeni ve 3.084 sınıf öğretmeni olmak
üzere toplam 4.711 öğretmen vardır.
305 adet taşımalı öğretim veren okul, 152 adet taşıma merkezi, 145 adet
taşınan yerleşim birimi ve 16.352 taşımalı öğrenci bulunmaktadır.
İlköğretim okullarında ortalama olarak bir öğretmene ve bir dersliğe 24
öğrenci düşmektedir.
İlkokulların 95 adedi il ve ilçe merkezlerinde, 566 adedi ise
köylerdedir. Ayrıca il merkezinde 2 adette özel ilkokul vardır.
Not: Toplam ilkokul sayısına taşımalı eğitim sebebiyle kapalı
bulunan 76 ilkokul dahil edilmemiştir.
Orta Dereceli Okullar : İlimizde Lise ve Dengi okul sayısı
86'dır. Bu okullarda toplam 28.962 öğrenci vardır.
Lise ve dengi okullarda 2.183 branş öğretmeni bulunmaktadır. bu durumda
Bir öğretmene ortalama 13 öğrenci düşerken, bir dersliğe ortalama 24
öğrenci düşmektedir.
Yüksek öğretim Kurumları : 2 Aralık 1963 tarihinde öğretime
açılan Karadeniz Teknik
Üniversitesi 1966 yılında bugünkü yerine taşınmıştır.
KTÜ Ünye'den Hopa'ya kadar Karadeniz Kıyısı boyunca 16 fakülte, 2
yüksekokul, 12 meslek yüksekokulu, 1564 akademik, 1672 idari personeli
ve yaklaşık 33 bin öğrencisi ile Ülkemizin en önemli ve en büyük
üniversitelerinden biridir.
Yüksek Öğrenimde Yurt Durumu: Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumuna ait İlimizde KTÜ Kampusu içerisinde Trabzon Yurt Müdürlüğünün
4'er katlı 830 kişilik 4 adet, şehir merkezinde kiralık 150 kişilik ve
Sürmene ilçesinde 250 kişilik, yine Akçaabat ilçesinde Fatih Yurt
Müdürlüğünün 5 adet 4'er katlı 2.000 öğrenci kapasiteli yurdu mevcuttur.
TRABZON'DA SAĞLIK HİZMETLERİ
Koruyucu Sağlık Hizmetleri : İl genelinde koruyucu sağlık
hizmetlerinde, 133 sağlık ocağı, 140 adet binalı ve 437 adet binasız
olmak üzere 577 sağlık evi ile hizmet verilmektedir. Buralarda 288
doktor, 277 hemşire ve sağlık evlerinde 332 ebe görev yapmaktadır.
Tedavi edici Sağlık Hizmetleri : İlimizde Sağlık Bakanlığına
bağlı 10, KTÜ Tıp Fakültesi, SSK ve bir de Özel Hastane mevcuttur.
Sağlık Bakanlığı'na ait hastanelerde 1605 yatak, 138 uzman doktor, 73
pratisyen hekim, 465 hemşire ve 245 ebe görev yapmaktadır. Diğer
hastanelerde yatak kapasitesi 967 olup, doktor sayısı ise 399'dur.
TRABZON'DA EKONOMİ
İlin Ekonomik Durumu : 750'lerden itibaren, özellikle 19. yüzyıl
boyunca gelişen Avrupa Sanayii, yakın doğu ile ticari ilişkilerinin
büyümesi ve ticaret hacminin artması, İran Transit Yolunun da başlangıç
noktasında bulunan Doğu Karadeniz'in bu büyük ve önemli kapısı
Trabzon'da ekonomik ve sosyal gelişmeye yol açmıştır. Bunun sonucu
olarak Trabzon, Osmanlı döneminde 1868 yılında Vilayet haline
getirilmiştir.
Trabzon kültürel ve sosyal yönden gelişmiş olmasına rağmen, arzulanan
ekonomik gelişmeyi sağlayamamıştır. İlin ekonomisi halen tarım ve
hayvancılığa dayanmaktadır; nüfusun % 55'i bu faaliyetlerde elde edilen
gelirlerle geçimini sağlamaktadır. Ticaret, sanayi, el sanatları,
taşımacılık, inşaat ve diğer hizmetler alanında istihdam edilenler ise
nüfusun % 45'ini oluşturmaktadır.
Trabzon'da toplam üretim içinde katma değerin payı %59, girdi payı ise
%41'dir. Trabzon'da girdi oranları Türkiye geneline göre kıyasla daha
yüksektir. Bu durum maliyetlerin yükselmesi sonucunu doğurmaktadır.
2000 yılı Haziran ayı sonu itibariyle İlimizde bulunan vergi
mükellefinin vergi türlerine göre sayıları aşağıda sunulmuştur.
Mükellef Sayıları
| Kurumlar Vergisi |
Gelir Vergisi
|
Katma Değer Vergisi
|
| 5.319
|
47.390
|
28.882
|
Arazi Durumu :
İlin 468.500 hektarlık toplam arazisinin 115.406
hektarı tarıma elverişli olup, kalan 181.659 hektarı orman 117.421
hektarı çayır-mera ve 54.014 hektarı ürün getirmeyen arazidir.
Tarım arazisinin %61.1'inde bölgenin önemli geçim kaynağı olan fındık ve
çay üretilmektedir. Hububat, mısır ve fasulye ekimine % 28.8, tütün ve
patates üretimine %9 ve sebze-yem bitkileri üretimine %1.1'lik tarım
arazisi ayrılmaktadır. Bir çiftçi ailesine düşen ortalama tarım arazisi
12 dekardır.
Hayvancılık : İlin arazisi dar ve dağlıktır. Bu nedenle
hayvancılığın gelişmesine elverişli geniş meralar bulunmamaktadır. Çayır
ve otlak alanlar 117.421 hektar olup, bu alan il yüzölçümünün %25.06
oranını teşkil eder. Hayvancılık besicilikten daha çok süt üretimine
dayanmaktadır. Bu nedenle et ihtiyacının büyük bölümü Kars ve Erzurum
illerinden temin edilmektedir.
İlde her çiftçi ailesi arazi darlığı sebebiyle kendi ihtiyacını
karşılamak gayesiyle ancak 3-4 baş sığır besleyebilmektedir. İlin orta
ve iç kesimlerinde hayvan besiciliği halkın önemli geçim kaynağını
teşkil etmektedir.
Arıcılığın gelişmesi için, Tarım Bakanlığı Trabzon İl Müdürlüğünce ilçe
ve köylerde çiftçiler teşvik edilmektedir.
Orman Durumu : Trabzon orman varlığı bakımından oldukça
zengindir. Mevcut orman alanı 181.659 hektar olup, bu alan il
yüzölçümünün %41'ini teşkil etmektedir. İşletilmeye müsait orman alanı
115.398 hektardır. Arazinin dağlık oluşu ve bol yağış alması orman
alanlarının genişletilmesine müsaittir.
Sanayi Hayatı : Trabzon, Osmanlı döneminden kalma potansiyeli ve
Cumhuriyet döneminde zaman zaman hızlanan sanayileşme hareketlerine
rağmen bu alanda yeterince gelişmemiş illerden biridir. İlde büyük
ölçekli üretim tesisi yok denecek kadar azdır. En önemli imalat sanayi
kuruluşu 1992 yılında özelleştirilen 455 bin ton/yıl kapasiteli çimento
fabrikasıdır. Bunun haricindeki imalat sanayii kuruluşları daha çok
tarımsal ürünleri işlemeye yöneliktir. Küçük ve orta ölçekli 110 sanayi
kuruluşundan 100'ü özel 10'u kamu sektörüne aittir.
İlde imalat sanayiinde sayılabilecek belli başlı alanlar un ve kepek,
süt mamulleri, balıkyağı ve unu, hazır giyim, mefruşat, ayakkabı,
kereste, beton direk, lâstik ve plâstik ürünler, PVC boru, bakır, çinko,
kurşun, alüminyum kurşun mamulleri, boru galvanizli saç, tuğla, metal,
otomobil yan sanayii ve cerrahi dikiş malzemesi imalatıdır. Bunun
yanında Sürmene'nin Çam burnu ve Yeniay kasabasında eski yöntemlerle
sürdürülen tekne ve gemi yapım sanayii il açısından önemi ihmal
edilmeyecek boyutlardadır. Yeni kurulan Trabzon silah sanayii A.Ş. ile
yeniden faaliyete geçirilen Arsin Giyim Sanayii il ekonomisinin
geleceğinde önemli yer tutacak yatırımlardır.
Trabzon'da sanayi sektörünün istihdama katkısı oldukça düşüktür. İl
bazında bu sektörde çalışanların sayısı 14 bin kişi civarındadır.
Organize Sanayi Bölgesi İl Özel İdaresi, Trabzon Belediyesi,
Sanayi ve Ticaret Odası ile Arsin Belediyesince oluşturulan Müteşebbis
Heyet tarafından Arsin İlçesi sınırları içinde 983.420 m2'lik sahasının
tamamı kamulaştırılmıştır. Onaylı imar planına göre 25 adet yapı
adasında en küçüğü 4.410, en büyüğü 17.870 m2 alanında olmak üzere
toplam 109 sanayi parseli mevcuttur. Altyapı çalışmaları (Yollar alt
yapısı, kanalizasyon, yağmur suyu, terfi hattı, 1.000 m3 depo, drenaj
taşkın koruma, PTT inşaatları, içme suyu ve enerji) tamamlanmıştır.
104 parselden 71'i hizmete geçmiştir. Üretime geçen tesis sayısı 47 (71
parsel)'dir. Üretimi duran 3 tesis (4 parsel), inşaat halindeki tesis
sayısı 24 (27 parsel), proje aşamasındaki firma 2 (2 parsel), tahsisi
yapılmayan parsel yoktur.
Bölgede arsa değeri geçici olarak 1.193.500 TL/m2 olarak belirlenmiştir.
Vakfıkebir ve Beşikdüzü ilçelerinde 2 adet yeni alan tespit edilerek
Bakanlar Kuruluna teklifte bulunulmuş olup, bunlardan Vakfıkebir ilçesi
sınırları içerisinde bulunan 930.000.000 m2 alan yatırım programına
alınmıştır. Şu anda Tapu Kadastro genel Müdürlüğüne bağlı elemanlarca
kadastro çalışmaları yürütülürken diğer taraftan DSİ ve MTA
kuruluşlarınca zemin etütleri ve raporları hazırlanmaktadır. 2000
yılında imar planı ve altyapı projelerinin bitirilmesi hedeflenmektedir.
TRABZON'DA ULAŞIM
Doğu Karadeniz bölgesinin önemli bir merkezi durumunda bulunan Trabzon
kara, deniz ve havayolu imkanları ile bölge ve ülke ulaşım ağı içinde
önemli bir yere sahiptir.
Karayolları: Karadeniz kıyı yolunun hemen hemen tümü 1970'lerde
tamamlanmış ve Karadeniz Bölgesini Gümüşhane-Erzurum üzerinden Doğu
Anadolu, Asya ve Ortadoğu ülkelerine bağlayan yolun niteliği
yükseltilmiş ve İran transit ticaretinde önem kazanmaya başlamıştır.
Halen İlimizde 236 Km. devlet yolu, 297 Km. de İl yolu bulunmaktadır.
Devlet yollarının 60 km. beton asfalt, 139 Km'si asfalt sathi kaplama,
37 Km'si de stabilizedir. İl yollarının ise; 16 Km'si beton asfalt 202
Km'si asfalt sathi kaplama, 79 Km'si stabilizedir. Buna göre; Devlet
yollarının %84'ü İl yollarının da %73'ü asfalt kaplamadır.
Köy Yolları : Türkiye'de köy yolu ağı toplamı 320.538 km. olup,
iller sıralamasında Trabzon 12.793 km.lik köy yolu ağıyla ilk sırayı
almaktır. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce belirlenen ve 19 gruba
ayrılan İllerden 11. gurupta yer alan 6 İlin (Trabzon, Artvin, Bayburt,
Giresun, Gümüşhane ve Rize) toplam yol ağı 38.101 km.dir. Bu rakam diğer
grupların ilk sırasını oluşturmaktadır. Sadece İlimiz köy yolu ağı 9.
gruptaki İllerin toplam yol ağından fazladır. (Örnek: Kayseri, Nevşehir,
Yozgat ve Kırşehir İllerinin yol ağı toplamı 11.197 km. Diyarbakır,
Batman, Siirt ve Şırnak İllerinin yol ağı toplamı da 12.203 km.dir.)
Bu durum, özellikle Doğu Karadeniz Bölgesinde yıllardır sorun olmaya
devam eden köy yolları için özel bir proje uygulamasının gerektiğini
ortaya koymaktadır.
12.793 km.lik köy yolu ağının 6.684 km.si stabilize, 1.683 km.si
tesviye, 3.727 km.si ham yol ve 699 km.si beton ve asfalttır.
Bölgemizin iklim şartları ve arazinin topografik yapısı dikkate
alındığında, köy yollarında kalıcı bir yol yapımı için beton ve asfalt
yol yapımına hız verilmesi büyük önem arz etmektedir.
Deniz Yolları : Doğu Karadeniz Bölgesinde ilk liman 1946-54
yılları arasında Trabzon'da inşa edilmiştir. 3.5 milyon ton/yıl
yükleme-boşaltma kapasiteli Trabzon Limanı, Sovyetler Birliğinin
dağılması sonucu ortaya çıkan B.D.T ülkeleri ile özellikle
bağımsızlıklarına kavuşan Türk Cumhuriyetlerinin, Baltık-Karadeniz
(Ren-Tuna) su yolu projesinin yıllar sonra gerçekleşmesiyle de
küreselleşen dünya ticaretinin batı ile doğu arasında gelişmesini
sağlayacak "Transkafkasya" koridorunda dünyaya açılmakta olan önemli
kapılarından biridir.
Hava Yolları : Hava ulaştırması bakımından Doğu Karadeniz Bölgesi
sadece Trabzon'da bir Hava Limanına sahiptir. Önceleri 1.572x30 m.
ebadındaki küçük bir pist ile hizmet veren Hava Limanı, bu piste paralel
olarak inşa edilen ve 1987 yılında hizmete giren 2.640x45 m.
boyutlarındaki yeni pist ile uluslararası hava trafiğine açıktır.
18.05.1998 tarihinde yeni yapılıp hizmete giren dış hatlar terminal
binası şu anda tam faal olarak çalışmaktadır.
trabzon, idari yapi, trabzonun, nüfus, sağlık, eğitim, eğitimi
Coğrafi yapı,
Trabzon kültürü,
Trabzonda
turizm,
Trabzon Fotoğrafları,
Trabzon Haritası
|
Genel Bilgiler:
Tarihçe:
Tarihi Yapıtlar:
Trabzon Yaylaları:
Turizm Rehberi:
Trabzon Özlemi:
|
|
