Trabzon’da serbest piyasada Tombul, Sivri ve Çakıldak 160 TL, yağlı fındık 180 TL bandında işlem görürken TMO Giresun için 255 TL, Levant için 250 TL açıkladı. Fiyat farkı tüccar Hüseyin Coşkuner’e göre üreticiyi TMO’ya yönlendirirken sektörde kalite ve bakım eksiklikleri de alarm veriyor.
Trabzon’da yeni sezon fındık alım fiyatlarında devlet alım fiyatı ile serbest piyasa arasındaki fark dikkat çekiyor. Serbest piyasada Tombul, Sivri ve Çakıldak türleri 160 TL’den, yağlı fındık ise 180 TL seviyesinden işlem görürken TMO Giresun kalite için 255 TL, Levant kalite için 250 TL alım fiyatı açıkladı. Fiyat farklılığının üretici ve tüccar üzerindeki etkilerini fındık tüccarı Hüseyin Coşkuner’e sorduk.
160 LİRA MALİYETLERİ KURTARMIYOR
Coşkuner, serbest piyasa fiyatlarının kaliteye göre daha da gerileyebildiğini ve bunun üreticinin maliyetlerini karşılamada yetersiz kaldığını vurguladı. “Serbest piyasada fındık 160 liradan işlem görmeye başladı. Fındığın kalitesine, kokarcanın verdiği zarara ve çürüklük oranına göre fiyat 130-140 lira bandına kadar düşebiliyor. Bu seviyeler üreticinin maliyetlerini karşılamıyor. Alan da memnun değil, satan da memnun değil” dedi.
ÜRETİCİ TMO’YA GİDECEK
TMO’nun açıkladığı fiyatların serbest piyasaya kıyasla yüksek kalmasının üreticiyi kurum alımına yönlendireceğini söyleyen Coşkuner, bunun piyasadaki hareketliliği değiştirebileceğini belirtti. “150 lira fındığın maliyetini kurtarmıyor. Devletin açıkladığı 250 liralık TMO fiyatı var. Bu, 150 liranın karşısında iyi bir fiyat. Üretici fındığını TMO’ya vermeye çalışacak” ifadelerini kullandı.
KEPENK KAPATIRIZ
Piyasa koşullarının tüccarları da zorladığını kaydeden Coşkuner, kalıcı düşük fiyatların sektörde işten çekilmeye yol açabileceğine dikkat çekti. “Tüccar olarak şu anda kendimize iş arıyoruz. Bu açık ve net. Bu gidişle ilerleyen yıllarda bu fiyata kimse fındıkla ilgilenmez. Kepenk kapatıp kendimize yeni bir iş bulmaya çalışırız” dedi.
BİRAZ DA SUÇU KENDİMİZDE ARAMALIYIZ
Coşkuner, yalnızca fiyat odaklı yaklaşmanın eksikliklere işaret ettiğini, verim ve kaliteyi artırmak için sahada daha fazla çaba gerektiğini söyledi. “Fındığın verimini ve kalitesini artırmak için mücadele etmemiz gerekiyor. Her şeyi ‘Fiyat neden düşük?’ diye değerlendirmemek lazım. Biraz da suçu kendimizde aramamız lazım” ifadelerini kullandı. Bahçelerin bakımının ihmal edildiğini de vurgulayan Coşkuner, yenilenmesi gereken ağaçların ve bakım eksikliklerinin verim ile kaliteyi etkilediğini belirtti.
TÜRK FINDIĞININ KALİTESİNE DİKKAT ETMELİYİZ
İhracat pazarlarında kalitenin belirleyici olduğuna dikkat çeken Coşkuner, dış pazarlarda analizlerde ortaya çıkan kalite sorunlarının alıcı tercihini etkileyebileceğini söyledi. “Avrupa’da fındık laboratuvarda analiz edildiğinde kalitesizliği ve çürüklüğü görülüyor. İlerleyen aylarda fındığın dayanıklılığı da kontrol ediliyor. Bu nedenle alıcılar Türk fındığına yönelmeyebiliyor. Yapmamız gereken şey bahçemize bakmak ve ilgilenmek” dedi.
