Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürü Erdem Akbay, kayıt dışı istihdamın çalışanların sosyal güvenlik haklarını tehlikeye attığını ve işverenler için mali ve hukuki yaptırımlar doğurabileceğini vurguladı. Vatandaşların sigortalılık bilgilerini e-Devlet üzerinden düzenli kontrol etmeleri ve şüpheli durumları ilgili mercilere bildirmeleri istendi.
Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürü Erdem Akbay, kayıtlı istihdamın hem çalışanların sosyal güvenlik haklarını korumada hem de işverenlerin yasal sorumluluklarını yerine getirmesinde kritik olduğunu belirtti. Akbay, kayıt dışı çalıştırmanın yalnızca emekçileri etkilemediğini, aynı zamanda işverenler açısından da çeşitli riskler yarattığını ifade ederek sigorta işlemlerinin eksiksiz yapılması gerektiğini kaydetti.
SİGORTASIZ ÇALIŞANLAR HANGİ HAKLARINI KAYBEDEBİLİR?
Akbay, kayıt dışı istihdamın iki temel biçimde görülebildiğini; çalışanın tamamen Kuruma bildirilmemesi ya da çalışma günleri ile prime esas kazançların eksik gösterilmesi şeklinde ortaya çıktığını söyledi. Bu durumun çalışanların önemli haklarını kaybetmesine yol açtığını vurgulayan Akbay, “Kayıt dışı çalışanlar, iş kazası veya meslek hastalığı halinde sağlanan haklardan mahrum kalabildiği gibi kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, haftalık izin ve doğum izni gibi haklardan da yararlanamamaktadır. Bu nedenle kayıtlı çalışmak, çalışanlarımızın hem bugününün hem de geleceğinin güvence altına alınması açısından çok önemlidir.” ifadelerini kullandı.
İŞVERENLERE PARA CEZASI VE TEŞVİK UYARISI
İşverenlerin sigorta girişlerini zamanında yapmaları ve çalışma günleri ile kazançları doğru bildirmelerinin zorunlu olduğunu hatırlatan Akbay, kayıt dışılığın haksız rekabete yol açtığını ve piyasa dengesini bozduğunu belirtti. Kayıt dışı işçi çalıştırıldığı tespit edilen işyerlerinde, ilgili dönemlere ait primlerin gecikme cezası ve faiziyle tahsil edilebileceğini; ayrıca sigorta prim teşviklerinin durdurulabileceğini ve bazı hibe ile kredi avantajlarından yararlanma imkânının ortadan kalkabileceğini söyledi. İş kazası veya meslek hastalığı hallerinde ise işverenler için idari ve adli sorumlulukların doğabileceği uyarısında bulundu.
YABANCI ÇALIŞANLAR İÇİN DE ÇALIŞMA İZNİ GEREKİYOR
Yabancı uyruklu kişilerin istihdamında da kurallara uyulması gerektiğini belirten Akbay, çalışma izninin çalışanın işe başlamasından önce alınmasının zorunlu olduğunu ve bu kişilerin sigortalı olarak istihdam edilmelerinin sağlanması gerektiğini ifade etti.
ÇALIŞANLAR SİGORTA BİLGİLERİNİ E-DEVLET’TEN KONTROL EDEBİLİR
Akbay, çalışanların sigortalılık durumlarını düzenli aralıklarla izlemesi gerektiğini söyleyerek e-Devlet üzerinden çalışma günleri ve kazanç bildirimlerinin kontrol edilebileceğini hatırlattı. Eksiklik veya kayıt dışı çalışmaya ilişkin şüphe hisseden vatandaşların başvurabilecekleri kanallar hakkında şu bilgiyi verdi: ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi'ne, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezlerine başvurulabileceği gibi CİMER üzerinden de ihbar ve şikâyette bulunulabileceği belirtildi.
“AMAÇ SADECE YAPTIRIM UYGULAMAK DEĞİL”
Kayıt dışı ile mücadelede denetimlerin yanında rehberlik ve bilgilendirme faaliyetlerinin de sürdüğünü aktaran Akbay, kurumlar arası veri paylaşımı, çapraz kontroller ve risk odaklı denetimlerle tespit çalışmalarının devam ettiğini söyledi. Akbay, “Amacımız yalnızca yaptırım uygulamak değil, çalışanlarımızın haklarını bilmelerini, işverenlerimizin yükümlülüklerini doğru şekilde yerine getirmelerini ve kayıtlı istihdamın yaygınlaşmasını sağlamaktır. Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği hepimizin ortak sorumluluğudur.” sözleriyle düşüncesini özetledi.
Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürü Erdem Akbay açıklamasını “Sigorta ile iş güvende işçi güvende, gelecek güvende.” mesajıyla tamamladı.
