Trabzon Üniversitesi kampüsünde tahliye edilen ve bir binası için yıkım kararı alınan yapıyla ilgili Jeoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, karar gerekçesinin açıklanması ve zeminin ayrıntılı incelenmesi gerektiğini söyledi. Bektaş, bölgenin Sera Heyelanı ile benzer jeolojik özellikler taşıdığı uyarısında bulundu.
Yıkım Gerekçesi Açıklanmalı
Trabzon Üniversitesi yerleşkesinde deprem yönetmeliğine uygun olmadığı ve risk oluşturduğu gerekçesiyle bazı binaların tahliye edilmesi ve bir binaya yıkım kararı verilmesi kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Jeoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, yalnızca yapıların deprem dayanıklılığının değil, üzerinde bulundukları zeminin de detaylı şekilde incelenmesi gerektiğini vurguladı.
“Yıkılıyor. Yıkım kararı alındı. Bunun araştırılması lazım. Orası Sera Heyelanı'nın batıya doğru devamı. Jeoloji aynı, litoloji aynı, yamaç aynı yamaç.
Şu anda Trabzon Üniversitesi'nin iletişim ve konservatuvar binası için yıkım kararı alındı. Hatta orada birtakım sıkıntılar yaşandı. Orada görev yapan çalışanlar, Turizm ve İletişim Fakültesi başka binalara aktarıldı.”
Heyelan Sahası Uyarısı
Bektaş, söz konusu alanın Sera Heyelanı ile jeolojik olarak benzerlik gösterdiğini belirterek alınan kararın nedeninin şeffaf biçimde açıklanmasını talep etti. AFAD tarafından hazırlanan İl Risk Azaltma Planı'na (İRAP) atıf yapan Bektaş, kuzeye bakan yamaçların heyelan riski taşıdığına dikkat çekti.
“Kuzeye bakan yamaçlarla ilgili AFAD'ın raporu var. İRAP raporu nedir? İl Risk Azaltma Planı. AFAD'ın hazırladığı proje.
Bu proje ne diyor? Trabzon sahili yahut da Trabzon'un Yomra ile Akçaabat arası tamamıyla heyelan sahasıdır. Bu heyelan sahaları belirtilmiştir, haritalanmıştır ama heyelanın nereye, ne kadar hareket ettiği belirtilmiyor. Bu önemli. Buna rağmen buralar şehirleşmeye açılıyor. Bu da önemli.”
İzleme ve İş Birliği Çağrısı
Heyelan sahalarındaki zemin hareketlerinin düzenli izlenmesinin önemine vurgu yapan Bektaş, üniversite ile yerel yönetimler arasında koordinasyon kurulmasını önerdi. Yerleşim planlarının ve imar kararlarının bu izleme sonuçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini belirtti.
“Üniversite ve belediye iş birliği yaparak bu heyelan sahalarını izlemeli. Heyelan sahalarının hareketlerinin takip edilmesi ve şehir planlamasının buna göre yapılması gerekiyor. Zemin etüdü yapılmadan yapılaşmaya izin verilmemesi lazım”
İki Temel Tehdit
Trabzon'daki yapı stokunun karşı karşıya olduğu riskleri değerlendiren Bektaş, bölgedeki iki temel tehdide dikkat çekti: deprem ve heyelan. 1970-2018 arasında yapılan yapıların güncel deprem yönetmeliğine uymadığını, ayrıca kuzeye bakan yamaçların heyelan sahası olduğunu söyledi.
“Bugün Trabzon'un yapı stokunu tehdit eden iki temel unsur söz konusu.
Birincisi, 1970'ten 2018'e kadar yapılan yapılar bugünkü deprem yönetmeliğine uymuyor. Niye uymuyor? Çünkü 2018'den itibaren Trabzon'un deprem tehlikesi iki kat arttı. Dolayısıyla 1970 ile 2018 arasındaki binalar deprem yönetmeliğine aykırıdır.
İkinci tehdit şudur: Trabzon'un kuzeye bakan yamaçları heyelan sahasıdır. AFAD'ın İRAP raporunda belirtilmiştir.
Belirtilmeyen ve önemli olan ise bu heyelan sahalarında yıllık hareketin ne kadar olduğu, nereye doğru gerçekleştiğidir. Bu hareketin yapılaşmaya ne derece etkili olduğunu bilmek lazım.”
Zemin Etüdü Şartı
Bektaş, heyelan riski bulunan alanlarda çok katlı yapılaşma öncesi zemin etüdünün zorunlu hale getirilmesi gerektiğini, bu konuda Trabzon Büyükşehir Belediyesi ile üniversitenin ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.
“Bu konuda üniversiteyle Trabzon Büyükşehir Belediyesi iş birliği yapmalı. Heyelan sahaları üzerindeki çok katlı binaların imarı verilmeden önce zemin etütlerinin kesinlikle yapılması gerekir”
Sera Heyelanı Benzerliği
Yıkım kararı alınan binanın Sera Heyelanı sahasına birkaç kilometre mesafede ve jeolojik olarak aynı özellikleri taşıdığına dikkat çeken Bektaş, benzer zemin koşullarının yapı güvenliği açısından belirleyici olduğunu kaydetti.
“Tekrar ediyorum. Bugün Trabzon Üniversitesi'nde 1980'li yıllarda yapılan bina için yıkım kararı alınmıştır. Niçin alınmıştır? Burası Sera Heyelanı sahasının birkaç kilometre doğusundadır. Aynı jeolojik özellikte ve aynı jeolojik yapıdadır. Zemin aynı, jeolojik yapı aynıdır.
Dolayısıyla yapılaşmada iki temel unsur var. Depreme karşı dayanıklılık ve heyelan. Bunlar son derece önemli.”
Bektaş, Turizm ve İşletme Fakültesinin bulunduğu 1980 yapısı bina için alınan yıkım kararının gerekçesinin kamuoyuna açıklanması gerektiğini belirterek konunun araştırılmasını istedi.
“Trabzon Üniversitesi'nde Turizm ve İşletme Fakültesinin olduğu bina için yıkım kararı alındı. Bu bina 1980 yılında yapıldı.
Ama bu yıkım kararının nedeni açıklanmadı. Oysa bu bina heyelan sahasının hemen doğusunda yer alıyor. Yani jeolojik özellikleri aynı, zemin özellikleri aynı.
Dolayısıyla bu bir ikazdır. Araştırılması gereken bir sorundur. Buradaki...”
