Trabzon’da üreticiler fındık fiyatlarına odaklanırken, yaşlanan ve bakımsız kalan bahçeler ile kahverengi kokarca gibi etkenler verim ve kalitede düşüşe yol açıyor; maliyet baskısı üreticiyi zor durumda bırakıyor. Uzmanlar çözümün yalnızca fiyat artışında değil, bahçe yönetiminin iyileştirilmesinde olduğunu vurguluyor.
[FINDIKTA SORUN SADECE FİYAT DEĞİL]
Trabzon’da fındık üretimindeki tartışmalar genellikle piyasa fiyatlarına odaklanırken, sahadan gelen uyarılar problemin bununla sınırlı olmadığını gösteriyor. Uzun yıllardır düzenli bakım görmeyen ağaçlar, doğal yaşlanma süreci ve zararlı baskısı verimi ve kaliteyi zayıflatıyor; bu durum üreticinin gelirini doğrudan etkiliyor.
[“BAHÇEYE İNİP MÜCADELE ETMİYORUZ”]
Üreticiler, sorunun yalnızca serbest piyasa fiyatlarıyla açıklanamayacağını belirtiyor. Dönüm başına alınan verimi artırmak için budama, bahçe temizliği ve zararlı mücadelesi gibi uygulamalara daha fazla zaman ayrılması gerektiği ifade ediliyor. Bugünün üreticileri “Fındık neden 150-200 lira?” sorusuna odaklanırken, aynı zamanda “Bahçemden neden daha fazla ürün alamıyorum?” sorusunu da yanıtlamaya çalışmalılar.
[ESKİDEN BAHÇELER DAHA ÇOK BAKILIYORDU]
Yörede daha önce uygulanan üretim alışkanlıkları değişti; köy yaşamının daha yoğun olduğu dönemlerde hayvancılık ve kümes hayvanları bahçe bakımını destekleyerek ağaçların çevresinin kontrol altında tutulmasını sağlıyordu. Günümüzde ise pek çok bahçe yılın büyük bölümünde ihmal edilmekte, üreticiler çoğunlukla hasat zamanında sahaya giriyor.
[YAŞLI BAHÇELER YENİLENMEYİ BEKLİYOR]
Bahçelerin yaşlanması üretimde önemli bir gerilemeye neden oluyor. Mevcut ocakların yenilenmesi ve gençleştirilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor; düzenli bakım yapılmayan alanlarda verim düşüşü sürerken, artan girdi maliyetleri üreticilerin mali durumunu daha da zorlaştırıyor.
[KAHVERENGİ KOKARCA DA TABLOYU AĞIRLAŞTIRIYOR]
Son yıllarda etkisini artıran kahverengi kokarca zararlı popülasyonu, ürün kalitesi ve randımanında belirgin kayıplara yol açıyor. Zararlı nedeniyle oluşan kalite düşüşü, düşük nitelikli fındığın pazarlanmasını güçleştiriyor; bu durum hem üreticiyi hem de alıcı tüccarı olumsuz etkiliyor.
[TÜCCAR DA ÜRETİCİ DE MEMNUN DEĞİL]
Fiyatların üretim maliyetlerini karşılamadığı dönemlerde üreticinin gelirleri daralırken, kalite sorunları tüccarın satış ve değerlendirme sürecini zorlaştırıyor. Sektörde fiyatın yalnızca üretici-tüccar ilişkisiyle belirlenmediği, ihracat pazarlarındaki kalite taleplerinin ve fiyatların da zincirin tamamını etkilediği belirtiliyor.
[“BU GİDİŞLE FINDIKTAN UZAKLAŞILABİLİR”]
Uzun vadede fiyatların maliyetlerin altında seyretmesi, üretimde ciddi kopuşlara yol açabilir. Yeterli gelir elde edemeyen üreticiler bahçeyi terk etmeyi veya alternatif ürünlere yönelmeyi tercih edebilir; tüccarların da arz kalitesini istediği düzeyde değerlendirememesi sektörde yeni sorunlar doğurabilir. Trabzon temsilcileri ve uzmanlar, çözümün yalnızca fiyat artışında değil, bahçelerin yeniden verimli hale getirilmesi ve bütüncül bir bakım programının uygulanmasında olduğunu vurguluyor.
