Tarihi Yerler · Ortahisar
Trabzon Ayasofya
13. yüzyıldan kalma, freskleri ve taş işçiliğiyle öne çıkan tarihi yapı. Günümüzde ibadete açık Ayasofya Camii.

Fotoğraf bilgisi
Fotoğraf: İhsan Deniz Kılıçoğlu / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
- Zaman ayırın
- 45 dk - 1 saat
- Ne zaman gitmeli?
- Öğle öncesi gün ışığı freskler için idealdir
Manzaranın ardındaki hikâye
Trabzon Ayasofya'sı, denize yakın bir sırtta yer alan, 13. yüzyıl ortalarında Trabzon Rum İmparatorluğu döneminde inşa edilmiş bir Bizans yapısıdır. İstanbul'daki büyük Ayasofya'dan farklı olarak; tek kubbeli, kompakt ve haç planlı, sade ama zarif bir kilise mimarisine sahiptir.
Yapı, dış cephesindeki taş kabartmalar, güney cephesindeki figürlü frizler ve iç mekânını süsleyen renkli fresklerle öne çıkar. Sonradan eklenen çan kulesi de yapının tanınmış öğelerindendir. Kilise, Osmanlı döneminde camiye çevrilmiş, cumhuriyet döneminde müze olarak kullanılmış ve günümüzde yeniden ibadete açık tarihi bir yapı olarak hizmet vermektedir.
Yapının, Trabzon Rum İmparatoru I. Manuel Komnenos döneminde (yaklaşık 1238-1263 yılları arası) inşa edildiği kabul edilir. Fetihten sonra camiye dönüştürülmüş, çeşitli dönemlerde onarımlar görmüştür.
İç mekândaki freskler, İncil'den sahneleri ve dini figürleri işleyen dönemin en nitelikli örnekleri arasında sayılır; restorasyonlarla önemli ölçüde korunmuştur.
Gözden kaçırmayın
- Güney cephedeki taş kabartma frizler
- İç mekânı süsleyen Bizans freskleri
- Tek kubbeli, haç planlı zarif mimari
- Bahçedeki ayrı çan kulesi
Taş işçiliğinden kubbeye
Gezinize yapının dışından başlayın. Güney cephedeki kabartmaları, revakları ve farklı yüzeylerdeki taş işçiliğini incelemek, içerideki freskleri görmeden önce yapının mimarisini anlamanızı sağlar. Ayrı duran çan kulesi, kompleksin farklı zamanlarda geliştiğini gösteren önemli bir parçadır.
İçeride yüksek kubbe ve freskler öne çıkar. Burası günümüzde ibadet edilen bir camidir; ziyaret güzergâhı ve görülebilen bölümler ibadet düzenine göre değişebilir. Sessiz bir ziyaret için namaz vakitleri dışında gelmeyi tercih edin.
Şehir rotasına nasıl eklenir?
Ayasofya'yı, Zağnos Vadisi ve Ortahisar surlarıyla birlikte bir tarih gününe ekleyebilirsiniz. Aradaki mesafe ve şehir trafiği için pay bırakın; Atatürk Köşkü'ne geçiş ise yokuşlu Soğuksu yönünde ayrı bir yolculuktur. Bu durakların tamamı kısa ve düz bir yürüyüş halkası değildir.
Ziyaretinizi planlayın
- En iyi zaman
- Öğle öncesi gün ışığı freskler için idealdir
- Yaklaşık ziyaret süresi
- 45 dk - 1 saat
- Açık saatler
- İbadet düzeni ve açık bölümleri ziyaret öncesi teyit edin.
- Giriş ve hizmetler
- Giriş, otopark ve işletme hizmetlerinin güncel ücretlerini ayrı ayrı teyit edin.
Nasıl gidilir?
Şehir merkezinin batısında, sahile yakın konumda. Merkezden belediye otobüsleri ve dolmuşlarla kolayca ulaşılır; çevresinde park alanları bulunur.
- İbadet mekânı olduğu için uygun kıyafet ve sessizliğe dikkat edin
- Freskleri incelemek için gündüz ışığında gidin
- Bahçesindeki çay bahçesinden deniz esintisiyle mola verebilirsiniz
- Uygun kıyafet seçin; ibadet alanında ayakkabı ve fotoğraf kurallarını izleyin.
- Bahçe ve iç mekânı ayrı düşünerek yaklaşık bir saat ayırın.
Süreler gezi önerisidir; ulaşım ve bekleme bunlara eklenebilir. Güncel koşulları yola çıkmadan kontrol edin. Trabzon hava durumu
Haritada konumu
İşaret yaklaşık konumu gösterir; giriş ve araç erişimini harita uygulamasında doğrulayın.
Yol tarifi alAklınızda kalmasın
Burası müze mi, cami mi?
Yapı geçmişte müze olarak kullanılmıştır; günümüzde ibadete açık Ayasofya Camii'dir. Tarihi mimariyi ziyaret ederken ibadet önceliğine uyulmalıdır.
Fresklerin hepsi görülebilir mi?
Görünür ve ziyarete açık bölümler mevcut düzenlemeye göre değişebilir. Belirli bir freski görmek istiyorsanız ziyaret öncesi bilgi alın.


