TBMM'den geçen 12 maddelik çerçeve yasa: Soruşturma ve cezalar 5 veya 10 yıl ertelenebilecek
"Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" TBMM Genel Kurulu'nda 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla kabul edildi. Düzenleme, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumlara ilişkin bazı soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş hükümlerin infazlarının 5 veya 10 yıla kadar ertelenmesini öngörüyor; uygulama için güvenlik kurumlarının tespiti ve MGK onayı şart.
TBMM Genel Kurulu, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki zemininin oluşturulması amaçlanan 12 maddelik "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"ni 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla yasalaştırdı.
Yasa, PKK/KCK ve bağlantılı yapılar kapsamında yürütülen bazı soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarının infazının belirli koşullarla ötelenmesine ilişkin hükümler içeriyor. Ancak hükümler doğrudan yürürlüğe girmeyecek; uygulanabilmesi için öncelikle güvenlik birimlerinin örgütün fiili varlığının sonlandığını ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğini tespit etmesi gerekiyor.
Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından da teyit edilmesi ve MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanması yasada öngörülen şartlar arasında yer alıyor.
Kapsam bakımından düzenleme, PKK/KCK’yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma gibi suçların yanı sıra örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen belirli suçları kapsıyor. Ayrıca terörizmin finansmanına ilişkin mevzuat kapsamında, örgüt lehine işlendiği değerlendirilen bazı suçlar da düzenleme kapsamına dahil edildi.
Yasanın dikkat çeken hükümlerinden biri soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine dair süreler. Kapsama giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenebilecek. Üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olarak belirlendi. Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek ve dosyalardaki deliller korunacak.
Her türlü suç erteleme kapsamına girmiyor. Örgütün faaliyetleri çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçlarına ilişkin devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ertelemeden yararlanamayacak. Ayrıca 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar da kapsam dışında tutuldu.
Kanun, kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar açısından da düzenlemeler getiriyor. Kapsama giren suçlardan toplam cezası 15 yıl veya daha az olanların cezalarının infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla olanlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilenlerin cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek. Bu konuda karar infaz hâkimi tarafından verilecek.
Ertelemeden yararlanmış kişilerin yeniden terör suçuna karışması halinde erteleme kararı kaldırılacak. Erteleme süresi içinde yeni bir terör suçu işlenirse, devam eden soruşturma veya kovuşturmalar yeniden başlatılacak; kesinleşmiş cezası ertelenmiş olanlar için ise infaza devam edilecek. Erteleme süresi herhangi bir yeni suç işlenmeden tamamlanırsa, devam eden dosyalarda kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilebilecek; kesinleşmiş cezası ertelenmiş olanlar açısından ise ceza infaz edilmiş sayılacak.
Yasa, erteleme kapsamındaki suçlar nedeniyle uygulanan tutuklama ve adli kontrol tedbirlerinin de yeniden ele alınmasını öngörüyor. Dosyanın bulunduğu aşamaya göre yetkili hâkim veya mahkeme, bu tedbirleri yeniden değerlendirebilecek ve şartların oluşması halinde kaldırılmasına karar verebilecek. İstinaf veya temyiz aşamasındaki bazı dosyalarda bozma kararı verilebilecek.
Uygulamanın izlenmesi amacıyla yeni bir kurul oluşturulacak; kurulun başkanlığını Cumhurbaşkanı Yardımcısı yapacak. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak. Kurul gerektiğinde alt komisyonlar kurma yetkisine sahip olacak.
Örgüt mensuplarınca teslim edilen veya beyan edilen silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak. Bu kayıt ve teslim işlemlerinin usul ve esasları, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Sonuç olarak, yasayla Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinden kesinleşmiş cezaların infazına, silah tesliminden sürecin devlet tarafından izlenmesine kadar kapsamlı bir hukuki mekanizma oluşturulmuş oldu. Uygulamaya geçişin en kritik aşaması ise PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin ilgili güvenlik birimlerince tespit edilip MGK tarafından onaylanması olacak.
