Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası'nın başvurusu sonrası Trabzon Dondurması, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 17.09.2026 tarihli tescille coğrafi işaret aldı; ildeki tescilli ürün sayısı 16'ya yükseldi. TTSO, üretici ve satıcıların tescil koşullarına uyması için bildirimde bulunmaları çağrısında bulundu.
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası (TTSO) tarafından yapılan başvuru sonucunda Trabzon Dondurması, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 17.09.2026 tarihinde Coğrafi İşaret Tescili aldı. Bu tescille birlikte Trabzon ilinin coğrafi işaretli ürün sayısı 16'ya ulaştı.
Kültürel ve gastronomik miras
TTSO Başkanı Erkut Çelebi, tescilin kent için taşıdığı önemi vurgulayarak memnuniyetini dile getirdi. Çelebi, şu ifadeleri kullandı: "Trabzon'un kültürel ve gastronomik değerlerinin korunması, gelecek nesillere aktarılması ve marka değerinin artırılması açısından coğrafi işaret tescillerini çok önemsiyoruz. Trabzon Dondurması da geçmişi 1800'lü yıllara dayanan, kendine özgü üretim yöntemi, lezzeti ve ustalığıyla şehrimizin önemli yöresel ürünlerinden biridir. Trabzon Dondurmasının tescillenmesiyle birlikte hem bu geleneksel ürünümüzün özgün niteliğinin korunmasını hem de üreticilerimizin ürünü belirlenen standartlara uygun şekilde üretmesini sağlamış olacağız. Aynı zamanda coğrafi işaretin, Trabzon Dondurmasının tanınırlığının ve ekonomik değerinin artırılmasına katkı sağlayacağına inanıyoruz"
Üretici ve satıcılara çağrı
Çelebi, tescil sürecine emeği geçenleri anarken, üretici ve satıcıları da sorumluluklarına dikkat etmeye çağırdı. Başkanın açıklamasında yer alan diğer bölüm şöyle: "Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası olarak şehrimizin sahip olduğu değerleri tescilleyerek korumaya ve bu ürünlerin ulusal ve uluslararası alanda tanıtımına katkı sunmaya devam edeceğiz. Trabzon Dondurmasının tescil sürecinde emeği geçen başta Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğretim üyesi, hemşerimiz Doç. Dr. Mehmet Akif Şen olmak üzere ustalarımıza, oda personelimize teşekkür ediyorum. Mehmet Akif Şen hocamız gerçekten Trabzon Dondurmasının coğrafi işaretinin alınmasına büyük katkı verdi. Üreticilerimizi ve işletmelerimizi tescilin getirdiği yükümlülüklere uygun hareket etmeye ve bu değerli ürünümüzü geleceğe taşımaya davet ediyorum"
Coğrafi işaretli ürünler
TTSO öncülüğünde yürütülen tescil çalışmasının ardından, Akçaabat Köftesi ve Trabzon Kuymağı gibi ürünlerin de bulunduğu listeyle birlikte Trabzon'un coğrafi işaretli ürün sayısı toplam 16'ya çıktı. Söz konusu ürünler şunlar: Akçaabat Köftesi, Arsin Foşa Fındığı, Ağasar/Şalpazarı Yöresel Giysileri, Çarşıbaşı Keşanı, Hamsiköy Sütlacı, Sürmene Bıçağı, Sürmene Pidesi, Tonya Tereyağı, Trabzon Dondurması, Trabzon Fanilası, Trabzon Kazaziyesi, Trabzon Kuymağı, Trabzon Telkariye ve Hasırı, Vakfıkebir Ekmeği, Vakfıkebir Külek Peyniri, Yomra Elması.
Üretim ve tarihçesi
Tescil metnine göre Trabzon Dondurması; inek sütü, beyaz şeker ve salep karışımının ısıl işlemden geçirilip tekniğine uygun şekilde işlenmesi ve dondurulmasıyla elde ediliyor. Ürün, şekerli yapısı, nispeten karamel rengi ve karamelimsi tadıyla biliniyor; halk arasında "Trabzon Sadesi" adıyla anılıyor. Kökeni 1800'lü yıllara dayanan dondurmanın yapımı öncelikle Akçaabat ilçesinde başlamış, zamanla tüm ilde yaygınlaşmış. Buzdolabının yaygın olmadığı dönemlerde dondurma, çevre köylerden getirilen karların kuyularda saklanmasıyla üretiliyordu. Tescil belgesi, malzeme bileşenlerinin yanı sıra ustalığın da üründe belirleyici olduğuna işaret ediyor.
Bildirim ve denetim süreci
Tescilin Resmi Bülten'de yayımlandığı 01 Ekim 2026 tarihinden itibaren, tescilde belirtilen şartlara uygun olarak Trabzon Dondurmasını üreten ve satan işletmelerin faaliyetlerini altı ay içinde, yani 01 Nisan 2027'ye kadar, Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası'na bildirmeleri gerekiyor. Bundan sonra ürünü "Trabzon Dondurması" adıyla satışa sunmak isteyen işletmeler yılda bir gerçekleştirilen coğrafi işaret denetimlerine tabi olacak. TTSO, hak kaybı yaşanmaması için tüm üretici ve satış noktalarına bildirimlerini zamanında yapma çağrısında bulundu. Bildirimler ve tescille ilgili bilgiler, TTSO Proje Uzmanı Hüseyin Emrah Kaba'dan 0462 326 80 70 / Dahili: 280 numaralı telefondan veya emrahkaba@ttso.org.tr e-posta adresinden alınabilecek.
