Piyasa verileri yükleniyor…
trabzon.org
Trabzon (Merkez) ilçesinden bir görünümFotoğraf: Wikimedia Commons
Kıyı

Trabzon (Merkez)

Trabzon'un kalbi: tarih, liman ve şehir yaşamının buluştuğu merkez

Trabzon AyasofyasıBoztepeAtatürk KöşküMeydan ParkıUzunkum sahili
BölgeKıyı / Şehir merkezi
Konumİlin idari ve ticari çekirdeği
CoğrafyaSahilden Boztepe sırtlarına yükselen yerleşim
Öne çıkanAyasofya, Boztepe, Meydan

Genel Bakış

Trabzon'un kalbi Ortahisar; tarihi surların, çarşıların ve modern şehir yaşamının iç içe geçtiği il merkezi.

Ortahisar adıyla da anılan merkez ilçe, Trabzon'un yüzyıllardır atan kalbidir. Bizans ve Komnenos döneminden Osmanlı'ya, oradan cumhuriyete uzanan katmanlı bir tarih burada taş taş üstüne yazılmıştır. Şehir, denizden başlayıp Boztepe'nin sırtlarına doğru amfiteatr gibi yükselir; her sokakta geçmişin bir izine, her köşede canlı bir çarşı hayatına rastlanır.

Merkezin simgesi, 13. yüzyıldan kalma Trabzon Ayasofyası'dır. Freskleriyle Doğu Karadeniz'in en değerli sanat hazinelerinden biri sayılan yapı, deniz manzaralı bahçesiyle ziyaretçileri karşılar. Şehrin göbeğindeki Meydan ise çınar ağaçlarının gölgesinde buluşma noktasıdır; çevresindeki tarihi bankalar, oteller ve pastaneler kentin modern kimliğini yansıtır.

Boztepe, Trabzon'u avucunuzun içine seren eşsiz bir seyir terasıdır. Buradan bakıldığında liman, sahil şeridi ve kentin kırmızı çatıları tek bir kadrajda birleşir. Şehir aynı zamanda üniversitesi, hastaneleri ve limanıyla bölgenin en büyük hizmet merkezidir; Doğu Karadeniz'in eğitim, sağlık ve ticaret trafiği büyük ölçüde buradan yönetilir.

Tarihçe

Bugün Ortahisar adıyla anılan merkez ilçenin geçmişi, Trabzon şehrinin kuruluşuyla iç içedir. MÖ 7. yüzyılda Miletoslu denizciler tarafından 'Trapezus' adıyla kurulan kent, adını surların yükseldiği masa biçimli (trapez) tepeden alır. Roma ve Bizans yüzyıllarının ardından 1204'te Trabzon İmparatorluğu'na başkentlik yaptı; bu dönemde Ayasofya gibi anıtsal yapılar inşa edildi.

1461'de Osmanlı idaresine geçen şehir, Yavuz Sultan Selim'in şehzadeliğinde sancak merkezi olarak önem kazandı; Kanuni Sultan Süleyman burada doğdu. Cumhuriyet döneminde il merkezi olan Trabzon'un merkez ilçesi, 2013'teki büyükşehir düzenlemesiyle resmen 'Ortahisar' adını aldı.

19. yüzyılda Trabzon, İran transit ticaretinin Karadeniz'e açılan başlıca kapısıydı; limanı, hanları ve çok uluslu tüccar topluluklarıyla dönemin en canlı Osmanlı liman kentlerinden biriydi. I. Dünya Savaşı'nda 1916–1918 arasında Rus işgaline uğrayan şehir, 24 Şubat 1918'de yeniden Osmanlı idaresine kavuştu. Cumhuriyet'le birlikte il merkezi olarak eğitimin, sağlığın ve ticaretin bölgesel üssü hâline geldi.

Coğrafya ve İklim

Merkez, denizden başlayıp Boztepe sırtlarına doğru amfiteatr gibi yükselen bir yerleşimdir. Tipik Karadeniz iklimi hâkimdir: yıl boyu bol yağış, yüksek nem ve ılıman sıcaklıklar. Yaz ayları serin ve yağmurlu geçer; kışlar sahilde kar tutmadan, yüksek mahallelerde ise karlı olabilir.

Ekonomi ve Geçim

Şehir; limanı, üniversitesi (KTÜ), hastaneleri ve kamu kurumlarıyla Doğu Karadeniz'in en büyük hizmet ve ticaret merkezidir. Fındık ticareti, gıda, perakende, sağlık ve giderek büyüyen turizm ekonominin başlıca kollarıdır. Kunduracılar ve Uzun Sokak çevresi, kentin geleneksel ticaret çekirdeğidir.

Kültür ve Gelenek

Merkez, horon ve kemençeyle özdeşleşen Karadeniz kültürünün vitrinidir. Meydan'daki çınar altı buluşmaları, akşam üzeri Uzun Sokak yürüyüşleri ve sahil çay bahçeleri kent yaşamının ritmini belirler. Türk kahvesinden çok koyu demli çayın tüketildiği kentte, balık-ekmek ve pide kültürü sokaklara sinmiştir.

Gezilecek Yerler

1

Trabzon Ayasofyası

Deniz kıyısındaki bahçesi ve eşsiz fresklerıyle 13. yüzyıldan kalma müze-cami.

2

Boztepe

Kenti ve limanı kuşbakışı gören, çay bahçeleriyle ünlü seyir tepesi.

3

Atatürk Köşkü

Beyaz cephesi ve bakımlı bahçesiyle Soğuksu sırtlarında zarif bir konak.

4

Zağnos Vadisi ve Ortahisar

Surlar, tarihi camiler ve dar sokaklarıyla kentin en eski çekirdeği.

5

Kunduracılar Caddesi ve tarihi çarşı

Kuyumcular, bakırcılar ve geleneksel dükkânlarıyla kentin canlı ticaret sokağı.

6

Gülbahar Hatun Camii ve Türbesi

Yavuz Sultan Selim'in annesi adına yaptırılan, erken Osmanlı dokusunu yansıtan külliye.

7

Kostaki Konağı (Trabzon Müzesi)

Görkemli süslemeleriyle 19. yüzyıl banker konağı; bugün arkeoloji ve etnografya müzesi.

Ne Yenir

Trabzon ekmeği

Kalın kabuklu, mayalı ve iri somunuyla kahvaltının vazgeçilmezi.

Akçaabat köftesi

Merkez lokantalarında da başrolde olan, mangalda pişen dövme et köftesi.

Karadeniz pidesi

Kayıkçı pidesinden kıymalısına dek geniş çeşitliliğiyle sokak lezzeti.

Trabzon tereyağı ve bal

Kahvaltı sofralarının başköşesinde, yayla tereyağı ve karakovan balı.

Kalecik simidi

Susamlı, çıtır dokusuyla kentin sokak lezzeti.

Nasıl Gidilir

Trabzon Havalimanı merkeze yalnızca birkaç kilometre uzaklıktadır; şehir içi ulaşım dolmuş, otobüs ve taksilerle kolaydır. Sahil yolu (D010) merkezi doğu-batı ekseninde tüm ilçelere bağlar.

Ziyaret İpuçları

En iyi zamanMayıs–Eylül arası hava ve deniz için en elverişli dönemdir; ancak yağmur her mevsim olasıdır, yanınıza ince bir yağmurluk alın.
  • Boztepe'ye gün batımından önce çıkın; liman ve kent ışıklarının yanışını çay bahçesinden izleyin.
  • Ayasofya'yı sabah erken, kalabalık oluşmadan gezmek daha keyiflidir.
  • Şehir içi kısa mesafeler yürünebilir; ancak yokuşlar diktir, rahat ayakkabı şart.

Biliyor muydunuz?

  • Merkez ilçe Ortahisar, 2013'te büyükşehir düzenlemesiyle kurulmuştur.
  • Trabzon Limanı, Doğu Karadeniz'in en işlek yük ve yolcu limanlarından biridir.
  • Kanuni Sultan Süleyman 1494'te Trabzon'da doğmuş, çocukluğunu bu şehirde geçirmiştir.
  • 'Trapezus' adı, surların kurulduğu masa biçimli düz tepeden gelir.

Trabzon (Merkez) Haberleri

Faydalı Bağlantılar

Diğer Trabzon İlçeleri