Denize sahili olmayan tek Trabzon ilçesi Tonya, yüksek yaylaları ve meşhur tereyağıyla tanınır.

Tonya, Trabzon'un batı iç kesiminde, yüksek yaylaları ve güçlü hayvancılık geleneğiyle tanınan bir dağ ilçesidir. Geniş otlaklarda beslenen hayvanların sütünden elde edilen Tonya tereyağı, kalitesi ve aromasıyla bölgede adeta bir marka haline gelmiştir.

İlçe ekonomisinin temeli hayvancılık ve süt ürünleridir. Yayla mevsiminde sürüler yükseklere çıkar; tereyağı, peynir ve yoğurt üretimi bu dönemde canlanır. Yörenin ürünleri, çevre ilçelerin pazarlarında el üstünde tutulur.

Tonya aynı zamanda köklü bir müzik ve horon kültürüne sahiptir; kemençenin tiz ezgisi yayla şenliklerinin ruhudur. Karadağ ve çevresindeki yaylalar, serin havası ve geniş manzaralarıyla yaz aylarında ziyaretçileri ağırlar.

Tonya, yüksek yaylaları ve güçlü hayvancılık geleneğiyle tanınan bir dağ ilçesidir; yöre, süt ve tereyağı üretimiyle çevre ilçeler arasında adını duyurmuştur. Yörenin tarihi, tüm Doğu Karadeniz gibi katmanlıdır: Antik dönemde Kolhis ve Pontus kültürlerinin etkisindeki bölge; sırasıyla Roma, Bizans ve 1204'te kurulan Trabzon (Komnenos) İmparatorluğu'nun egemenliğinde kalmış, 1461'de Fatih Sultan Mehmed'in Trabzon'u fethiyle Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Yüksek yaylaları ve otlaklarıyla tarih boyunca mera hayvancılığına dayanan Tonya, uzun süre Vakfıkebir çevresindeki idari birimlere bağlı kaldıktan sonra 20. yüzyılın sonlarında müstakil ilçe oldu. Yayla göçü, süt ve tereyağı üretimi çevresinde şekillenen yaşam düzeni, ilçenin kültürel kimliğini ve kemençe-horon geleneğini yüzyıllar boyunca biçimlendirdi.