Piyasa verileri yükleniyor…
trabzon.org
Şalpazarı ilçesinden bir görünümFotoğraf: Wikimedia Commons
Yayla

Şalpazarı

Çepni kültürü ve Ağasar vadisiyle batının bereketli yayla ilçesi

Çepni Türkmen kültürüAğasar VadisiAğasar pilavıKadayıf dolması
BölgeYayla / İç kesim
İl merkezineYaklaşık 70 km batı
CoğrafyaAğasar vadisi ve yüksek yaylalar
Öne çıkanÇepni kültürü, Ağasar pilavı

Genel Bakış

Çepni kültürünün yaşayan merkezi Şalpazarı, eski adıyla Ağasar; kendine özgü gelenekleriyle öne çıkan bir ilçe.

Şalpazarı, Trabzon'un batı iç kesiminde, Ağasar vadisi boyunca uzanan bir yayla ilçesidir. Yöre, Anadolu'nun Çepni Türkmen kültürünü en canlı biçimde yaşatan yerlerden biri olmasıyla ayrı bir öneme sahiptir. Gelenekler, halk oyunları ve mutfak, bu köklü kültürün izlerini bugüne taşır.

İlçe, kendine özgü mutfağıyla ün yapmıştır. Tavuklu Ağasar pilavı ve tatlı olarak sunulan kadayıf dolması, yörenin sofralarını süsleyen imza lezzetlerdir. Bu yemekler, düğün ve bayram gibi özel günlerin vazgeçilmezidir.

Ağasar vadisi boyunca uzanan köyler ve yükseklerdeki yaylalar, ilçenin doğal zenginliğini oluşturur. Yayla şenlikleri, geleneksel kıyafetler ve horonuyla Şalpazarı, batının en renkli kültürel coğrafyalarından biridir.

Tarihçe

Şalpazarı, Ağasar vadisi boyunca uzanan bir iç kesim ilçesidir ve Anadolu'nun Çepni Türkmen kültürünü en canlı biçimde yaşatan yörelerden biridir. Çepniler, Oğuz boylarından biri olarak Karadeniz'in Türkleşmesinde önemli rol oynamıştır. Yörenin tarihi, tüm Doğu Karadeniz gibi katmanlıdır: Antik dönemde Kolhis ve Pontus kültürlerinin etkisindeki bölge; sırasıyla Roma, Bizans ve 1204'te kurulan Trabzon (Komnenos) İmparatorluğu'nun egemenliğinde kalmış, 1461'de Fatih Sultan Mehmed'in Trabzon'u fethiyle Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Ağasar vadisine 13.–15. yüzyıllar arasında yerleşen Çepni Türkmenleri, yörenin Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında belirleyici rol oynadı; bu nedenle Şalpazarı, Doğu Karadeniz'de Çepni kimliğinin en yoğun yaşandığı merkez kabul edilir. Uzun süre Vakfıkebir'e bağlı kalan yöre, 20. yüzyılın sonlarında müstakil ilçe statüsü kazanarak bu köklü kültürel mirasın idari çatısını oluşturdu.

Coğrafya ve İklim

Ağasar vadisi ve çevresindeki yüksek yaylalarla şekillenen ilçe, denizden uzak serin ve yağışlı bir iç kesim iklimine sahiptir. Yazlar ılıman, kışlar yükseklerde karlı geçer.

Ekonomi ve Geçim

Tarım, hayvancılık ve yaylacılık başlıca geçim kaynaklarıdır. Yöresel mutfak (Ağasar pilavı, kadayıf dolması) ve Çepni kültürü, ilçenin kültür turizmi potansiyelini besler.

Kültür ve Gelenek

Çepni Türkmen kimliği; halk oyunları, geleneksel kıyafetler, yayla şenlikleri ve kendine özgü mutfakla ilçenin her köşesinde yaşar. Bu yönüyle Şalpazarı, batı ilçelerinin en renkli kültürel coğrafyasıdır.

Gezilecek Yerler

1

Ağasar Vadisi

Çepni köyleri ve yeşil yamaçlarıyla kültürel açıdan zengin bir vadi.

2

İlçe yaylaları

Yayla şenliklerine ev sahipliği yapan geniş yüksek otlaklar.

Ne Yenir

Ağasar pilavı

Tavuk suyu ve tereyağıyla pişirilen, yörenin imza pilavı.

Kadayıf dolması

Cevizle sarılıp şerbetlenen meşhur Karadeniz tatlısı.

Nasıl Gidilir

Beşikdüzü üzerinden Ağasar vadisine dönen yolla merkezden yaklaşık 1 saat 30 dakikada ulaşılır.

Ziyaret İpuçları

En iyi zamanYaz ayları, yayla şenlikleri ve Ağasar vadisi gezisi için en uygun dönemdir.
  • Ağasar pilavı ve kadayıf dolmasını yöresel lokantalarda mutlaka tadın.
  • Yayla şenlik takvimini önceden öğrenip ziyaretinizi ona göre planlayın.

Biliyor muydunuz?

  • Şalpazarı, Çepni Türkmen kültürünün Anadolu'daki en canlı merkezlerinden biridir.
  • Çepni kültürü, Şalpazarı'nda halk oyunları ve mutfakla nesilden nesile aktarılır.

Şalpazarı Haberleri

Faydalı Bağlantılar

Diğer Trabzon İlçeleri