Bıçağı ve tarihi konaklarıyla ünlü Sürmene, Karadeniz'in usta el sanatlarını yaşatan bir sahil ilçesi.

Sürmene, Trabzon'un doğusunda, el sanatları ve ustalık geleneğiyle tanınan bir kıyı ilçesidir. Adı, ülke genelinde 'Sürmene bıçağı' ile özdeşleşmiştir; ustaların elinde şekillenen bu bıçaklar, hem işlevselliği hem de zarif işçiliğiyle bir kültür mirası olarak sürdürülür.

İlçenin bir başka köklü zanaatı ahşap tekne yapımıdır. Çamburnu ve çevresindeki tersanelerde, yüzyıllara dayanan bilgiyle inşa edilen tekneler Karadeniz'in sularına indirilir. Denizle iç içe geçmiş bu ustalık, ilçenin kimliğini belirleyen unsurlardan biridir.

Sürmene, tarihi sivil mimarisiyle de dikkat çeker. Görkemli cephesi ve zengin süslemeleriyle Memişağa Konağı, yörenin geçmişteki refahını ve estetik anlayışını bugüne taşır. Sahil şeridi, dere vadileri ve yeşil yamaçlarıyla ilçe, Karadeniz'in çalışkan ve zanaatkâr ruhunu yansıtır.

Sürmene, el sanatları ve denizcilik ustalığıyla ün kazanmış eski bir sahil yerleşimidir. Adı, ülke genelinde 'Sürmene bıçağı' ile özdeşleşmiştir; ahşap tekne yapımı da yüzyıllara dayanan bir zanaat olarak sürer. Yörenin tarihi, tüm Doğu Karadeniz gibi katmanlıdır: Antik dönemde Kolhis ve Pontus kültürlerinin etkisindeki bölge; sırasıyla Roma, Bizans ve 1204'te kurulan Trabzon (Komnenos) İmparatorluğu'nun egemenliğinde kalmış, 1461'de Fatih Sultan Mehmed'in Trabzon'u fethiyle Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Osmanlı döneminde ayanların ve yerel hanedanların etkili olduğu bir sahil kazası olan Sürmene'de, bu dönemin izini taşıyan Memişağa (Yakupoğlu) Konağı gibi görkemli yapılar ayakta kalmıştır. Denizcilik ve tekne yapımı geleneği, yöre insanının yalnızca kendi kıyısında değil, ülkenin dört bir yanındaki tersanelerde de aranan ustalar olmasını sağladı; 'Sürmene bıçağı' ise ismi markaya dönüşen bir el sanatı olarak günümüze ulaştı.